Literatura
Sufijos sin valor semántico
y términos que los usan
Francisco Cortés Gabaudan corga@usal.es

Ir al catálogo
de monografías y textos
sobre otros temas

Glosarios
Biografías
Libros en línea

Buscador
Central

Sufijos con valor semántico
y términos que los usan

Las Preposiciones - Qué es la gramática española -

0604 - Fuente Clásicas USAL

Se estudian los sufijos griegos sin valor semántico y los términos del diccionario que los usan con indicación si se trata de término antiguo, medieval o neologismo con un pequeño comentario gramatical.


Nota general:
En este listado (a.) significa ‘término antiguo’, (a. n.s.) ‘término antiguo con nuevo significado’, (a. y n.s.) ‘dos significados, uno antiguo y otro moderno’, (m.) ‘término medieval’ y (n.) ‘neologismo’. Se separan los listados en bloques alfabéticos según esta característica.

 

1. Sufijos para formar sustantivos femeninos

 

1.1 Sufijos en a breve (1ª declinación)

 

‑a/‑ia  

Es un sufijo para hacer sustantivos femeninos. Es el sufijo de la mayor parte de los sustantivos acabados en gr. en ‑ă, procede de un sufijo indoeuropeo para femeninos *‑yă. Los acabados en gr. en ‑eiă proceden de finales *‑es‑yă, es decir, son abstractos a partir de adjetivos del tipo asthenēs , así asthéneia o de sympathēs, sympátheia. Sobre este modelo en ático se crearon sufijos en ‑oiă, así en ápnoia. Los términos modernos que aparecen en este apartado están formados sobre el modelo de antiguos que usan este sufijo.

apnea (a.); astenia (a.); diarrea (a.); dieta (a.); disnea (a.); empatía (a.); eupnea (a.); gonorrea (a.); idiopatía (a.); ortopnea (a.); panacea (a.); psicastenia (a.); simpatía (a.); taquipnea (a.); tráquea (a.)

eutelia (a. n.s.); medusa (a. n.s.); sinequia (a. n.s.)

actinotroca (n.); adenopatía (n.); alopatía (n.); amenorrea (n.); angiopatía (n.); artropatía (n.); atmósfera (n.); biosfera (n.); blenorrea (n.); bradipnea (n.); broncorrea (n.); calistenia (n.); cardiopatía (n.); centrosfera (n.); criptomenorrea (n.); dacriorrea (n.); desmopatía (n.); dismenorrea (n.); embriopatía (n.); encefalopatía (n.); espermatorrea (n.); esplenopatía (n.); esteatorrea (n.); fitofarmacia (n.); galactorrea (n.); haplopatía (n.); hemopatía, hematopatía (n.); hidropatía (n.); hidrosfera (n.); hidroterapia (n.); hiperpnea (n.); homeopatía (n.); leucorrea (n.); linfadenopatía (n.); liosfera (n.); litosfera (n.); malacopatía (n.); microangiopatía (n.); mielopatía (n.); nematosfera (n.); neurastenia (n.); neuropatía (n.); oncosfera (n.); oosfera (n.); ortopedia (n.); osteoartropatía (n.); osteopatía (n.); otorrea (n.); panadenopatía (n.); panmielopatía (n.); piorrea (n.); psicopatía (n.); retinopatía (n.); rinorrea (n.); rizosfera (n.); seborrea (n.); sialorrea (n.); sueroterapia (n.); telepatía (n.); troposfera (n.); uropatía (n.).

Sufijo en interior: gimnasia (a.); hexápodo, da (a.); pentadáctilo, la (a.)

pentámero, ra (n.); hermatípico, ca (n.);

 

‑ain‑a  

Variante compositiva del sufijo anterior.

anfisbena (a.); ocena (a.).

 

‑ell‑a

cifela (a. n.s.).

 

1.2 Sufijos en a larga (1ª declinación)

 

‑ā

Es el sufijo griego más característico para formar sustantivos y adjetivos femeninos acabados en ‑rā, ‑íā  o ‑éā. Procede dl sufijo indoeuropeo *-eH2. ­Es el mismo sufijo que ‑ē.

epífora (a.); escara (a.); esponja (a.); uretra (a.)

anfidio (a. n.s.); espora (a. n.s.); hifa (a. n.s.)

hidra (a. y n.s.); púrpura (a. y n.s.)

aleurióspora (n.); anfispora (n.); aplanóspora (n.); arquespora (n.); artróspora (n.); ascospora (n.); basidiospora (n.); blastospora (n.); carpospora (n.); clamidospora (n.); coleorriza (n.); endospora (n.); feospora (n.); glicocola (n.); heterosporo, ra (n.); hidrorriza (n.); hipnospora (n.); macrospora (n.); megaspora (n.); meiospora (n.); micorriza (n.); microspora (n.); mixospora (n.); partenospora (n.); picnidiospora (n.); planospora (n.); tetraspora (n.); urea (n.); zoospora (n.).

Sufijo en interior: genealogía (a.); jirapliega (a.); colágeno (n.); tropocolágeno (n.).

 

‑r‑ā

cadera (a.); plétora (a.).

 

‑er‑ā

antera (a.); cólera (a.); esclera (a. n.s.); megasclera (n.).

 

‑í‑ā

Es una variante compositiva del sufijo ‑ā y tuvo ya una enorme difusión en el vocabulario científico gr., como se aprecia en el listado (casi 100 palabras antiguas) para crear abstractos. A partir de palabras antiguas que lo usaban se ha difundido en vocabulario científico moderno con enorme éxito (más de 600 términos modernos lo usan).

acromanía (a.); adinamia (a.); afonía (a.); agalactia (a.); agerasia (a.); agonía (a.); agripnia (a.); alalia (a.); alopecia (a.); ambliopía (a.); anatomía (a.); anemia (a.); anfibolia (a.); anquiloglosia (a.); anquiloquilia (a.); arritmia (a.); arteria (a.); atonía (a.); atrofia (a.); bulimia (a.); cacoquimia (a.); cardias (a.); cardialgia (a.); cefalalgia (a.); celíaca (a.); celotomía (a.); cirugía (a.); diastrofia (a.); disentería (a.); disfonía (a.); distocia (a.); disuria (a.); ectomía (a.); estranguria (a.); etiología (a.); euforia (a.); eutocia (a.); fisionomía (a.); flebotomía (a.); genealogía (a.); glea (a. n.s.); hemicránea (a.); hemorragia (a.); hidrofobia (a.); ictericia (a.); laringotomía (a.); leptofonía (a.); licantropía (a.); lientería (a.); lipotimia (a.); litotomía (a.); manía (a.); melancolía (a.); miopía (a.); misantropía (a.); misoginia (a.); monogamia (a.); monorquidia (a.); náusea (a.); neumonía (a.); odontalgia (a.); oftalmia (a.); ortomelia (a.); otalgia (a.); paquidermia (a.); paroniquia (a.); patogenia (a.); polifagia (a.); polisarcia (a.); quelotomía (a.); simetría (a.); tenia (a.); teoría (a.); terapia (a.); traquifonía (a.); xeroftalmia (a.)

abulia (a. n.s.); aglosia (a. n.s.); amusia (a. n.s.); arrenotoquia (a. n.s.); autofonía (a. n.s.); barimastia (a. n.s.); corea (a. n.s.); distimia (a. n.s.); epidemia (a. n.s.); etología (a. n.s.); eurritmia (a. n.s.); fisiología (a. n.s.); homología (a. n.s.); oligotrofia (a. n.s.); pandemia (a. n.s.); panespermia (a. n.s.); poliandria (a. n.s.); polispermia (a. n.s.); sinergia (a. n.s.); sinusia (a. n.s.)

dicotomía (a. y n.s.); eutrofia (a. y n.s.); farmacopea (a. y n.s.); malacia (a. y n.s.); nictalopia (a. y n.s.); poligamia (a. y n.s.)

patología (m.)

abiotrofia (n.); ablefaria (n.); acardia (n.); acolia (n.); acondroplasia (n.); acrocefalia (n.); acrodinia (n.); acrofobia (n.); acromaturia (n.); acromegalia (n.); acropaquía (n.); adelfia (n.); adenia (n.); adenología (n.); adipsia (n.); adromia (n.); aerofagia (n.); aerogastria (n.); afilia (n.); agamogonia (n.); agamospermia (n.); agorafobia (n.); agrafia (n.); alactasia (n.); albuminuria (n.); alcoholemia (n.); alcoholuria (n.); alergia (n.); alexitimia (n.); alogamia (n.); alometría (n.); alorritmia (n.); alotropía (n.); ametabolia (n.); amigdalectomía (n.); amimia (n.); anaforia (n.); anaplasia (n.); androfobia (n.); andrología (n.); anemocoria (n.); anergia (n.); anetodermia (n.); anficrania (n.); anfigonia (n.); anfitimia (n.); anfitoquia (n.); angiocardiografía (n.); angiología (n.); angiomalacia (n.); anisocoria (n.); anisofilia (n.); anisogamia (n.); anodinia (n.); anortografía (n.); anoxemia (n.); anoxia (n.); anquilodactilia (n.); antropología (n.); antropometría (n.); anuria (n.); apendicectomía (n.); aplasia (n.); apogamia (n.); apomorfia (n.); aracnodactilia (n.); aracnofobia (n.); arquitomía (n.); arteriografía (n.); artralgia (n.); artroplastia (n.); autofagia (n.); autogamia (n.); autoplastia (n.); autotomía (n.); azoemia (n.); azoospermia (n.); bacteriemia (n.); bacteriología (n.); bacterioscopia (n.); baria (n.); baticardia (n.); barialgia (n.); barifonía (n.); bariodinia (n.); basofobia (n.); batimetría (n.); biocenología (n.); biodemografía (n.); bioespeleología (n.); biogeografía (n.); biología (n.); biometría (n.); biotecnología (n.); blefaroplastia (n.); blenorragia (n.); bradicardia (n.); bradipsiquia (n.); braquialgia (n.); braquidactilia (n.); briología (n.); bromatología (n.); bromatoterapia (n.); broncografía (n.); bronconeumonía (n.); broncorragia (n.); broncotomía (n.); buftalmia (n.); cacotrofia (n.); caliología (n.); calipedia (n.); carcinología (n.); cardiografía (n.); cardiomalacia (n.); cardiomegalia (n.); cariogamia (n.); carotenemia (n.); casmodia (n.); catatonia (n.); catoptroscopia (n.); causalgia (n.); celoniquia (n.); cenofobia (n.); cianodermia (n.); ciclotimia (n.); cistalgia (n.); cistectomía (n.); cistoproctostomía (n.); cistotomía (n.); cistouretrografía (n.); citología (n.); claustrofobia (n.); climatoterapia (n.); cloranemia (n.); cloropía (n.); cofemia (n.); colectomía (n.); colemia (n.); colesterinuria (n.); colostomía (n.); colpectomía (n.); condrectomía (n.); condrología (n.); condromalacia (n.); coprofagia (n.); corología (n.); coroplastia (n.); coxalgia (n.); creatinuria (n.); crioterapia (n.); criptoftalmía (n.); criptorquidia (n.); cromatografía (n.); dactilomegalia (n.); dactiloscopia (n.); demografía (n.); dendrocronología (n.); dendrografía (n.); dermalgia (n.); dermatoautoplastia (n.); dermatología (n.); desmoplasia (n.); deuteranopía (n.); deuterotoquia (n.); dexiocardia (n.); diadelfia (n.); diatermia (n.); dicogamia (n.); didinamia (n.); difteria (n.); diglosia (n.); dioptría (n.); diplocefalia (n.); diplopia (n.); dipsomanía (n.); disartria (n.); disfagia (n.); disgrafía (n.); dislipemia (n.); dismorfofobia (n.); dispareunia (n.); displasia (n.); distrofia (n.); dolicostenomelia (n.); duodenostomía (n.); ecografía (n.); ecolalia (n.); ecología (n.); ectoglía (n.); ectopia (n.); edafología (n.); egofonía (n.); eidoptometría (n.); electrobiología (n.); electrocardiografía (n.); electrogustometría (n.); electroterapia (n.); elurofobia (n.); embolectomía (n.); embolia (n.); embriogenia (n.); embriología (n.); embriotrofia (n.); encefalomalacia (n.); encefalotomía (n.); endarterectomía (n.); endemia (n.); endocrinología (n.); endodoncia (n.); endogamia (n.); endoscopia (n.); endotermia (n.); enteralgia (n.); enterocelia (n.); entomología (n.); entropía (n.); enzimología (n.); eosinofilia (n.); epibolia (n.); epidemiología (n.); episiotomía (n.); ergoterapia (n.); eritremia (n.); eritrocitemia (n.); eritrodermia (n.); escafocefalia (n.); esclerectomía (n.); esclerodermia (n.); esfinteralgia (n.); espectroscopia (n.); esplenalgia (n.); esplenomegalia (n.); esquizocelia (n.); esquizofrenia (n.); esquizogonia (n.); esquizotomía (n.); estenocardia (n.); estequiología (n.); estequiometría (n.); estereografía (n.); estomatología (n.); euriopía (n.); exencefalia (n.); exobiología (n.); exoftalmia (n.); exogamia (n.); faringotomía (n.); faringotremia (n.); farmacodinamia (n.); farmacología (n.); farmacoterapia (n.); fenología (n.); fibromialgia (n.); filogenia (n.); fisiatría (n.); fisiopatología (n.); fisioterapia (n.); fitocenología (n.); fitogeografía (n.); fitografía (n.); fitopatología (n.); fitotecnología (n.); fitoterapia (n.); fitotomía (n.); fleborrafia (n.); foniatría (n.); fosfaturia (n.); fotoalergia (n.); fotofobia (n.); fotometría (n.); fotonastia (n.); fototrofia (n.); frenología (n.); frenotomía (n.); galactosemia (n.); galactosuria (n.); ganglioectomía (n.); gastralgia (n.); gastrectomía (n.); gastroenterología (n.); gastroscopia (n.); geofagia (n.); geriatría (n.); gerontología (n.); geropsiquiatría (n.); ginecología (n.); ginecomastia (n.); gingivectomía (n.); glaucosuria (n.); glucemia (n.); glucosuria (n.); gonalgia (n.); gonococia (n.); haplopía (n.); hebefrenia (n.); helioterapia (n.); helmintología (n.); hematología (n.); hematuria (n.); hemeralopía (n.); hemihipertrofia (n.); hemofilia (n.); hepatectomía (n.); hepatología (n.); hepatomegalia (n.); herpetología (n.); heterocromía (n.); heterocronia (n.); heterogamia (n.); heteroplastia (n.); hidrobiología (n.); hidrocefalia (n.); hidrología (n.); hieralgia (n.); higroscopia (n.); higrostomía (n.); hipercalcemia (n.); hiperclorhidria (n.); hipercolesterolemia (n.); hiperemia (n.); hiperglucemia (n.); hiperlipemia, hiperlipidemia (n.); hipermetropía (n.); hiperoxia (n.); hiperplasia (n.); hipersomnia (n.); hipertermia (n.); hipertonía (n.); hipertrofia (n.); hipoglucemia (n.); hiponatremia (n.); hipoplasia (n.); hipotermia (n.); hipoxia (n.); histerectomía (n.); histeria o histerismo (n.); histología (n.); histopatología (n.); holandria (n.); hologamia (n.); hologinia (n.); homeoplasia (n.); homogamia (n.); homoplasia (n.); homoplastia (n.); homosporia (n.); icnología (n.); ictiología (n.); idiofrenia (n.); inmunología (n.); iridociclectomía (n.); iridología (n.); isocoria (n.); isogamia (n.); isoiconía (n.); isquemia (n.); laparoplastia (n.); laparoscopia (n.); laparotomía (n.); laringología (n.); laringoscopia (n.); leucemia (n.); leucocitemia (n.); leucocoria (n.); leucodermia (n.); leucoplaquia, leucoplasia (n.); leucorragia (n.); limnología (n.); linfodermia (n.); lipectomía (n.); lipemanía (n.); lipemia (n.); lipodistrofia (n.); lisogenia (n.); lisotrofia (n.); litotricia (n.); lobectomía (n.); lobotomía (n.); lumbalgia (n.); lumbodinia (n.); macroglosia (n.); macromelia (n.); macrosomía (n.); macrotaxonomía (n.); malacología (n.); malacoplaquia (n.); mamografía (n.); mastectomía (n.); mastología (n.); mastozoología (n.); megacefalia (n.); megalomanía (n.); melanuria (n.); meloterapia (n.); menarquia (n.); menorragia (n.); merogamia (n.); mesoglea (n.); mesoterapia (n.); mesotrofia (n.); metaloterapia (n.); metrorragia (n.); mialgia (n.); miastenia (n.); micología (n.); microbiología (n.); microcirugía (n.); microglia (n.); micromelia (n.); microsomía (n.); mielodisplasia (n.); mioclonia (n.); miodinia (n.); miografía (n.); miología (n.); miomalacia (n.); mioplastia (n.); miotomía (n.); miotonía (n.); mirmecocoria (n.); mixotrofia (n.); monoadelfia (n.); monomanía (n.); morfinomanía (n.); morfología (n.); necrofilia (n.); necrofobia (n.); necrotomía (n.); nefropatía (n.); nefrostomía (n.); neoplasia (n.); neotenia (n.); neumectomía (n.); neumología (n.); neuralgia (n.); neurobiología (n.); neurocirugía (n.); neuroendocrinología (n.); neurofisiología (n.); neuroglía (n.); neurología (n.); neuropsicología (n.); neuropsiquiatría (n.); neurotomía (n.); nicturia (n.); nosogenia (n.); nosografía (n.); nosología (n.); ocrodermia (n.); odinofagia (n.); odontología (n.); oftalmología (n.); oftalmoscopia (n.); oligoastenoespermia (n.); oligocitemia (n.); oligodendroglía (n.); oligofrenia (n.); oligogalactia (n.); oligospermia (n.); oncología (n.); oncotomía (n.); onicofagia (n.); oniquia (n.); ontogenia (n.); oogamia (n.); optografía (n.); organogenia, organogénesis (n.); ornitología (n.); ortodoncia (n.); ortofonía (n.); ortoforia (n.); osteología (n); osteomalacia (n.); osteotomía (n.); otología (n.); otorragia (n.); otorrinolaringología (n.); ovarialgia (n.); ovariotomía (n.); oxiopía, oxiopia (n.); ozostomía (n.); paleobiogeografía (n.); paleobiología (n.); paleofitopatología (n.); paleontografía (n.); paleontología (n.); paleozoología (n.); palinología (n.); pantamorfia (n.); pantofobia (n.); paquicolia (n.); paquiemia (n.); paquiglosia (n.); paquimenia (n.); parafilia 1 (n.); parafilia 2 (n.); parapsicología (n.); parasitología (n.); paratomía (n.); partenocarpia (n.); partenogamia (n.); patografía (n.); pediatría (n.); pedofilia (n.); picnemia (n.); pielografía (n.); piogenia (n.); piuria (n.); plagiocefalia (n.); plasmogamia (n.); platicefalia (n.); platicnemia (n.); plesiomorfia (n.); pleurodinia (n.); pleuroscopia (n.); pododinia (n.); podología (n.); poiquilodermia (n.); poiquilotermia (n.); policitemia (n.); polidactilia (n.); polidipsia (n.); poligalia (n.); poliginia (n.); poligiria (n.); polineuropatía (n.); poliuria (n.); porfiria (n.); porfirinuria (n.); posología (n.); potasuria (n.); proctalgia (n.); proctectomía (n.); proctología (n.); proctoscopia (n.); progeria (n.); protandria (n.); protanopía (n.); proteroginia (n.); protobiología (n.); protoginia (n.); protozoología (n.); psicología (n); psicopatología (n.); psicoterapia (n.); psicroalgia (n.); psicrofobia (n.); psicroterapia (n.); psiquiatría (n.); queratoplastia (n.); queratotomía (n.); quimioterapia (n.); quinesiterapia (n.); radiografía (n.); radiología (n.); radioscopia (n.); raquialgia (n.); reología (n.); rinología (n.); rinoplastia (n.); rinorragia (n.); rinoscopia (n.); rupia (n.); salpingectomía (n.); sapremia (n.); septicemia (n.); serología (n.); sideremia (n.); sifonogamia (n.); sinantia (n.); sinapomorfia (n.); sincarpia (n.); sindactilia (n.); sinecología (n.); singamia (n.); sintrofia (n.); siringomielia (n.); sofrología (n.); somatogamia (n.); tafonomía (n.); talasemia (n.); talasoterapia (n.); taquicardia (n.); taquifagia (n.); taquifrenia (n.); taquilalia (n.); taxonomía (n.); telalgia (n.); telarquia (n.); telitoquia (n.); termoterapia (n.); tetralogía (n.); tiflotomía (n.); tixotropia (n.); tocología (n.); tomografía (n.); toracoplastia (n.); toracotomía (n.); toxicología (n.); toxicomanía (n.); traqueotomía (n.); traumatología (n.); tricotomía (n.); triplopía (n.); trisomía (n.); tritanopía (n.); trofología (n.); uremia (n.); urología (n.); uroscopia (n.); venereología (n.); viremia (n.); virología (n.); xantodermia (n.); xenogamia (n.); xeromicteria (n.); xerostomía (n.); xilotomía (n.); zoocoria (n.); zoofobia (n.); zoogeografía (n.); zoología (n.); zootomía (n.).

 

‑eí‑ā

Combinación de sufijos, el sufijo compuesto ‑ei‑os/‑ā/‑on es tipico para formar adjetivos de materia y secundariamente sustantivos.

corea (a. n.s.)

farmacia (a. y n.s.)

bromatoterapia (n.); climatoterapia (n.); fitofarmacia (n.); ortopedia (n.); osteoartropatía (n.); steopatía (n.).

 

‑sm‑iā

cacosmia (a.);

anorgasmia (n.); anosmia (n.); disosmia (n.); parosmia (n.)

 

‑sí‑ā

Es una combinación de los sufijos ‑sis e ‑íā ya presente en la antigüedad.

acinesia (a.); afasia (a.); agenesia (a.); agnosia (a.); anafrodisia (a.); analepsia (a.); analgesia (a.); anestesia (a.); anorexia (a.); apepsia (a.); apirexia (a.); apoplejía (a.); bradipepsia (a.); calasia (a.); caquexia (a.); catalepsia (a.); cataplexia (a.); discrasia (a.); disestesia (a.); dispepsia (a.); docimasia (a.); epilepsia (a.); eupepsia (a.); eutanasia (a.); flegmasía (a.); gimnasia (a.); hemiplejia (a.); paresia (a.); parestesia (a.); pleuresía (a.); quirapsia (a.)

amnesia (a. n.s.); anacinesia (a. n.s.); apraxia (a. n.s.); asfixia (a. n.s.); ataxia (a. n.s.); autopsia (a. n.s.); eclampsia (a. n.s.); paraplejia (a. n.s.); sinestesia (a. n.s.); taxia (a. n.s.)

epistasia (a. y n.s.)

abasia (n.); acalasia (n.); acatisia (n.); acianopsia (n.); acroestesia (n.); acromatopsia (n.); adiadococinesia (n.); aerotaxia (n.); ageusia (n.); algesia (n.); amixia (n.); anafilaxia, anafilaxis (n.); andropausia (n.); angiectasia (n.); antisepsia (n.); apomixia (n.); asepsia (n.); atelectasia (n.); atrepsia (n.); atresia (n.); barotaxia (n.); biopsia (n.); bradicinesia (n.); bradilexia (n.); bronquiectasia (n.); cacestesia (n.); cacogeusia (n.); cenestesia (n.); cicloplejia (n.); cinestesia (n.); diadococinesia (n.); dictiopsia (n.); disbasia (n.); discromatopsia (n.); disdiadococinesia (n.); disfasia (n.); disgenesia (n.); disgeusia (n.); dislexia (n.); dismnesia (n.); distaxia (n.); eufenesia (n.); eugenesia (n.); farmacognosia (n.); fototaxia (n.); gastrectasia (n.); gastroparesia (n.); gastropexia (n.); glosoplejia (n.); heliotaxia o heliotaxis (n.); hematoquecia (n.); hemostasia (n.); hiperalgesia (n.); hipercinesia (n.); hipercromasia (n.); hiperestesia (n.); hipermnesia (n.); hiperpirexia (n.); hipoestesia (hipostesia) (n.); hipomnesia (n.); linfangiectasia (n.); litotripsia (n.); mastopexia (n.); menopausia (n.); menostasia (n.); narcolepsia (n.); necropsia (n.); nefropexia (n.); palestesia (n.); palinopsia (n.); parageusia (n.); paramnesia (n.); pirexia (n.); poliopsia o poliopía (n.); prosopagnosia (n.); psicroestesia (n.); taquiauxesia (n.); taquifilaxia, taquifilaxis (n.); taquifrasia (n.); telangiectasia (n.); telestesia (n.); tetraplejia (n.); tiflectasia (n.); xantopsia (n.); zootaxia (n.).

 

‑ē

Es el mismo que el sufijo ‑ā, la diferencia de forma se debe a una evolución fonética propia del dialecto jónico‑ático; en lat. pasaron como palabras acabadas en ‑ā. Por tanto, las palabras españolas que usan este sufijo griego y acaban en ‑e han sido reintroducidas a partir del renacimiento.

aorta (a.); broncocele (a.); celíaca (a.); coana (a.); cótilo (a.); diástole (a.); glena (a.); hidrocele (a.); noma (a.); omóplato (a.); perístole (a.); psique (a.); sarcocele (a.); sístole (a.)

biota (a. n.s.)

rafe (a. y n.s.)

alozima (n.); ammoqueta (n.); apoenzima (n.); blastocele (n.); cistocele (n.); coenzima (n.); diacele (n.); drosófila (n.); enterocele (n.); enzima (n.); epicele (n.); epicótilo (n.); Espiroquetas (n.); esplancnocele (n.); galactocele (n.); gastrocele (n.); hectocótilo (n.); hematocele (n.); hipocótilo (n.); holoenzima (n.); isozima, isoenzima (n.); laparocele (n.); lisozima (n.); meningocele (n.); microbiota (n.); optocele (n.); palíndrome (n.); ribozima (n.); rinocele (n.); urocele 1 (n.); varicocele (n.);

Sufijo en interior: arquetipo (a.); colédoco (a.); diaforético, ca (a.);

cotiledón (a. n.s.); genética (a. n.s.)

arquegonio (n.); arquegonióforo (n.); arquespora (n.); citogenética (n.); colecistitis (n.); colesterinuria (n.); colesterol (colesterina) (n.); dicotiledón (n.); facometacoresis (n.); farmacogenética (n.); hipercolesterolemia (n.); monocotiledón (n.); narceína (n.); opistogoneado, da (n.); zonolimnético, ca (n.).

 

‑k‑ē

botica, apoteca (a.)

epiteca (a. n.s.); hipoteca (a. n.s.)

carioteca (n.); espermateca (n.); genoteca (n.)

Sufijo en interior: apotecio (n.); endotecio (n.); nematecio (n.); peritecio (n.).

 

‑l‑ē

estela (a. n.s.); actinostela (n.); eustela (n.); protostela (n.); sifonostela (n.).

 

‑m‑ē

Es una variante compositiva del sufijo ‑ē.

acmé (a.); acné (a.); mneme (a. n.s.).

 

‑n‑ē

peroné (a.); zona (a.);

cenozona (n.); ecoclina (n.); perizona (n.); termoclina (n.)

Sufijo en interior: clínico, ca (a.)

genética (a. n.s.); clínica (a. y n.s.);

citogenética (n.); farmacogenética (n.); zonito (n.); zonolimnético, ca (n.).

 

‑al‑ē

gamosépalo, la (n.); monosépalo, la (n.); octosépalo, la (n.); sépalo (n.)

 

‑an‑ē

tisana (a.)

 

1.3 Sufijos femeninos de la 3ª declinación

 

‑sis/‑si‑/‑so‑/‑s‑

Es otro sufijo de femenino característico del vacabulario científico griego (218 casos de los que 44 son antiguos). Surgió por la necesidad de formar sustantivos abstractos. Se ha mantenido inalterado en español excepto en formas terminadas en ‑e por influjo de la declinación latina (concretamente de acusativos en ‑em). Ha sido enormemente productivo en vocabulario científico moderno donde se ha usado en derivaciones de ahí su frecuencia en posición interior en las formas ‑si‑, ‑so‑ ‑s‑.

anaclisis (a.); análisis (a.); anamnesis (a.); apófisis (a.); catéresis (a.); crisis (a.); diáfisis (a.); diaforesis (a.); diagnosis (a.); diátesis (a.); diéresis (a.); diuresis (a.); epífisis (a.); epistaxis (a.); estasis (a.); génesis (a.); hipercrisis (a.); hipótesis (a.); metástasis (a.); paracentesis (a.); parálisis (a.); profilaxis (a.); prognosis (a.); sínfisis (a.); síntesis (a.)

apoptosis (a. n.s.); base (a. n.s.); catálisis (a. n.s.); diálisis (a. n.s.); diapausa (a. n.s.); diapédesis (a. n.s.); diástasis (a. n.s.); ecdisis (a. n.s.); hipófisis (a. n.s.); meiosis (a. n.s.); prótesis (a. n.s.); ptosis (a. n.s.); sepsis (a. n.s.); sinapsis (a. n.s.)

catarsis (a. y n.s.); lisis (a. y n.s.)

abiogénesis (n.); adenohipófisis (n.); amniocentesis (n.); anafase (n.); anagénesis (n.); anfimixis, anfimixia (n.); angiogénesis (n.); antesis (n.); autocatálisis (n.); autogénesis (n.); autohemólisis (n.); autolisis (n.); autosindesis (n.); axonotmesis (n.); bacteriolisis (n.); baragnosis (n.); barognosis (n.); biofilaxis (n.); biogénesis (n.); biosíntesis (n.); biostasis (n.); blastogénesis (n.); blefaroptosis (n.); cacogénesis (n.); cardiólisis (n.); cariocinesis (n.); cariólisis (n.); cariorrexis (n.); catafilaxis (n.); catagénesis (n.); cenogénesis (n.); cetogénesis (n.); cirsodesis (n.); citocinesis (n.); citólisis (n.); citotesis (n.); cladogénesis (n.); coleresis (n.); diacinesis (n.); dictiocínesis (n.); dinamogénesis (n.); electroforesis (n.); enterorrexis (n.); enuresis (n.); epigénesis (n.); eritrólisis (n.); eritropoyesis (n.); espermatogénesis (n.); espondilolisis (n.); esquizogénesis (n.); esteatogénesis (n.); eumerogénesis (n.); exomixis (n.); facometacoresis (n.); filoptosis (n.); filotaxis, filotaxia (n.); fitogénesis (n.); fotocinesis (n.); fotólisis (n.); fotosíntesis (n.); gametogénesis (n.); gastroptosis (n.); glicólisis, glucólisis (n.); gliogénesis (n.); glucogénesis (n.); glucogenólisis (n.); gluconeogénesis (n.); gnatobase (n.); granulopoyesis (n.); halisteresis (n.); hemacrosis (n.); hematemesis (n.); hematopoyesis (n.); hemocatéresis (n.); hemodiálisis (n.); hemólisis (n.); hemoptisis (n.); hidrólisis (n.); hiperémesis (n.); hipopiesis (n.); histogénesis (n.); histólisis (n.); homeóstasis (n.); isogénesis (n.); leucocitólisis (n.); leucopoyesis (n.); linfopoyesis (n.); lipólisis (n.); merogénesis (n.); metafase (n.); metecdisis (n.); microsporogénesis (n.); mielosquisis (n.); mitoclasis (n.); monopoyesis (n.); morfogénesis (n.); nefroptosis (n.); neogénesis (n.); neurohipófisis (n.); oftalmosteresis (n.); oncogénesis (n.); oogénesis (n.); ortogénesis (n.); osteogénesis (n.); osteolisis (n.); osteosíntesis (n.); ovogénesis (n.); paidogénesis (n.); pangénesis (n.); paráfisis (n.); parasíndesis (n.); partenogénesis (n.); partenomixis (n.); patomimesis (n.); pedogénesis (n.); pirólisis (n.); plasmolisis (n.); pleurocentesis (n.); profase (n.); proteólisis (n.); psicocinesis (n.); psicognosis (n.); quimiotaxis (n.); raquicentesis (n.); rigosis (n.); sincinesis (n.); taquigénesis (n.); telofase (n.); termólisis (n.); tirémesis (n.); trofotaxis (n.); trombogénesis (n.); xenogénesis (n.).

Sufijo en interior:

fisionomía (a.)

fisiología (a. n.s.)

física (a. y n.s.)

basilar (m.)

alexitimia (n.); basidio (n.); basidiocarpo (n.); Basidiomicetes (n.); basidiospora (n.); basioftalmito (n.); basipterigio (n.); basocito (n.); basófilo, la (n.); basofobia (n.); biofísica (n.); cariópside (n.); causalgia (n.); epibasidio (n.); Estrepsípteros (n.); estrepsirrino (n.); estrepsiteno (n.); fisiatría (n.); fisiopatología (n.); fisioterapia (n.); hemolisina (n.); lisar (n.); lisina (n.); lisogenia (n.); lisógeno, na (n.); lisosoma (n.); lisotrofia (n.); lisozima (n.); macrotaxonomía (n.); mixotrofia (n.); neurofisiología (n.); pepsina (n.); plesímetro (n.); protobasidio (n.); quinesiterapia (n.); rodopsina (n.); Sinápsidos (n.); taxón (n.); taxonomía (n.); tixotropia (n.).

 

‑as/‑ad‑

díada (a.); erisipela (a.); tríada (a.)

tétrada (a. y n.s.)

gónada (n.)

Sufijo en interior:

ciática (a.); rágade (a.);

estadio (a. n.s.);

gonadotropina (n.).

 

2. Sufijos para formar masculinos o neutros

 

2.1 Sufijos de masculinos o neutros de la 2ª declinación

 

‑os/‑on

ácigos, vena (a.); carpo (a.); cirro o escirro (a.); colédoco (a.); cóndilo (a.); élitro (a.); embrión (a.); escirro (a.); esfacelo, esfácelo (a.); esqueleto (a.); ganglio (a.); hipopótamo (a.); letargo, letargia (a.); metacarpo (a.); óbolo (a.); pulpo (a.); tarso (a.); trépano (a.);

amoniaco, amoníaco (a. n.s.); antitipo (a. n.s.); bentos (a. n.s.); cenobio (a. n.s.); clado (a. n.s.); cloro (a. n.s.); Decápodos (a. n.s.); disco (a. n.s.); émbolo (a. n.s.); estro (a. n.s.); filo (a. n.s.); gineceo (a. n.s.); hipocampo (a. n.s.); hipopión (a. n.s.); Homópteros (a. n.s.); idiotipo (a. n.s.); istmo (a. n.s.); laberinto (a. n.s.); metro (a. n.s.); micra (a. n.s.); necróforo (a. n.s.); periciclo (a. n.s.); phylum (a. n.s.); polímero (a. n.s.); protocolo (a. n.s.); talo (a. n.s.); tánatos (a. n.s.); telson (a. n.s.); tifo, tifus (a. n.s.); tímpano (a. n.s.); Zoofitos (a. n.s.)

pólipo (a. y n.s.); tipo (a. y n.s.)

metatarso (m.)

Acantocéfalos (n.); acantocito (n.); acantoporo (n.); Acanturos (n.); actinómetro (n.); adamantoblasto (n.); adenoblasto (n.); adenocito (n.); adenómero (n.); adipocito (n.); aerobióscopo (n.); aerofita (n.); Agnatos (n.); alecito (n.); alelomorfo (n.); aleurona (n.); ameloblasto (n.); ametoico (n.); anficarion (n.); Anfineuros (n.); anfioxo (n.); Anfípodos (n.); Anopluros (n.); antímero (n.); antociano (n.); Antozoos (n.); antropofita (n.); Aplacóforos (n.); arquegonióforo (n.); arquencéfalo (n.); arquénteron (n.); Arqueocetos (n.); arqueocito (n.); Artrópodos (n.); asca (n.); ascocarpo (n.); astrocito (n.); audífono (n.); bacteriófago (n.); barómetro (n.); basidiocarpo (n.); basocito (n.); bioblasto (n.); bióforo (n.); biorritmo (n.); biotipo (n.); biótopo (n.); blastocito (n.); blastómero (n.); blastóporo (n.); branquiómero (n.); braquiblasto (n.); Braquiópodos (n.); briozoo (n.); calomelanos (n.); cardiófono (n.); cariotipo (n.); carpospermo (n.); carposporofito (n.); catádromo (n.); catáfilo (n.); Cefalópodos (n.); celomesoblasto (n.); cenoblasto (n.); cenosarco (n.); cenotipo (n.); centrómero (n.); Ciclóstomos (n.); cinetocoro (n.); Cirrópodos (n.); cisticerco (n.); cistocarpo (n.); cistolito (n.); citoesqueleto (n.); Cladóceros (n.); clorófano (n.); cnidocito (n.); coanocito (n.); cocolito (n.); coleóptilo (n.); coloblasto (n.); Condrictios (n.); condroblasto (n.); condrocito (n.); Condrósteos (n.); conidióforo (n.); cono (n.); coprolito (n.); Criptógamas (n.); criptolito (n.); cromómero (n.); cteinofito (n.); Ctenóforos (n.); deme, demo (n.); dendrocito (n.); dermatoesqueleto (n.); dermatofito (n.); dermatomo (n.); dermatozoo (n.); diascordio (n.); diastereoisómero (n.); dicarion (n.); diencéfalo (n.); diplococo (n.); diplodoco (n.); Diplópodos (n.); diploteno (n.); dipluro (n.); Dipnoos (n.); Discocéfalos (n.); ecotipo (n.); ecotono (n.); ectoblasto (n.); ectofita (n.); ectoparásito (n.); edafón (n.); efemeróptero (n.); Elasmobranquios (n.); embióptero (n.); emenagogo (n.); endoasca (n.); endoblasto (n.); endodemo (n.); endoesqueleto (n.); endoparásito (n.); endoprocto (n.); endospermo (n.); endósteo (n.); enterocito (n.); entocóndilo (n.); eoceno (n.); eosinófilo (n.); epibentos (n.); epiblasto (n.); epicarpo (n.); epicito (n.); epífilo (n.); epífita (n.); epímero (n.); epiprocto (n.); episporangio (n.); epítopo (n.); equinococo (n.); Eremofitas (n.); eritroblasto (n.); eritrocito (n.); Escafópodos (n.); esclerótomo (n.); escoliometro (n.); espectrofotómetro (n.); espectrómetro (n.); espermatocito (n.); espermatóforo (n.); espongiocito (n.); esporangio (n.); esporoblasto (n.); esporocarpo (n.); esporófilo (n.); esporofito (n.); Esporozoos (n.); esquizocarpo (n.); estafilococo (n.); estatoblasto (n.); estereoisómero (n.); estereotipo (n.); Estilomatóforos (n.); Estrepsípteros (n.); estrepsirrino (n.); estrepsiteno (n.); estreptococo (n.); estromatolito (n.); Eumetazoos (n.); exoesqueleto (n.); exoparásito (n.); fagocito (n.); Fanerógamas (n.); farmacóforo (n.); fenotipo (n.); feocromoblasto (n.); feocromocito (n.); Feofitas (n.); fibroblasto (n.); fibrocito (n.); fitocromo (n.); flebolito (n.); foladofita (n.); forocito (n.); fotocito (n.); gametangio (n.); gametocito (n.); gametofito (n.); gamobio (n.); gamodemo (n.); gas (n.); Gasterópodos (n.); gastrolito (n.); genotipo (n.); geofita (n.); gimnocito (n.); ginóforo (n.); gliocito (n.); glutation (n.); gonococo (n.); gonoporo (n.); granulocito (n.); Graptolitos (n.); halobio (n.); hectómetro (n.); helmintagogo (n.); helofita (n.); hematoblasto (n.); hematocolpos (n.); hemélitro (n.); hemicarion (n.); hemicarpo (n.); hemiparásito (n.); Hemípteros (n.); hemocitómetro (n.); hepatocito (n.); heterocarion (n.); heterociclo (n.); Heteroneuros (n.); Heterópteros (n.); hialómero (n.); Hidrozoos (n.); himenóforo (n.); hiogloso (n.); hiperparásito (n.); hipnosporangio (n.); hipoblasto (n.); hipocarpo (n.); hipocentro (n.); hipognato (n.); hipotálamo (n.); histiocito (n.); holocardio (n.); Holocéfalos (n.); holoceno (n.); holoparásito (n.); holotipo (n.); ictiodorulita (n.); ictiolito (n.); ictiosauro (n.); isoalelo (n.); Isópodos (n.); isótopo (n.); Lamelibranquios (n.); lecitoblasto (n.); lectotipo (n.); leptocéfalo (n.); leptoteno (n.); leucocito (n.); linfoblasto (n.); linfocito (n.); litofita (n.); Lofobranquios (n.); lofóforo (n.); lofósteon (n.); Lycoperdon (n.); macrófago (n.); macrómero (n.); macrosporangio (n.); manómetro (n.); Mastigóforos (n.); mastocito (n.); Mecópteros (n.); megacarioblasto (n.); megacariocito (n.); megacolon (n.); megáfilo, la (n.); megaloblasto (n.); megalocito (n.); Megalópteros (n.); megasporocito (n.); melanocito (n.); melanóforo (n.); meningococo (n.); mericarpo (n.); mesencéfalo (n.); mesoblasto (n.); mesófilo (n.); mesonefros (n.); Mesozoos (n.); metafita (n.); metámero (n.); metanefros (n.); Metazoos (n.); metencéfalo (n.); microbio (n.); micrococo (n.); microfito (n.); micrópilo (n.); microsporangio (n.); microsporófilo (n.); microtermo (n.); microtomo (n.); mielencéfalo (n.); mieloblasto (n.); mielocito (n.); mioblasto (n.); miocardio (n.); miocardiocito (n.); mioceno (n.); miómero (n.); miriámetro (n.); mixocito (n.); monocito (n.); monómero (n.); monospermo (n.); nanómetro (n.); Nematelmintos (n.); Nematóceros (n.); neocito (n.); neoencéfalo (n.); Neognatos (n.); neomorfo (n.); neumatodo (n.); neumatóforo (n.); neumococo (n.); neumolito (n.); neuroblasto (n.); neuróptero (n.); neurótomo (n.); notopleuron (n.); octóforo (n.); odontoblasto (n.); Odontocetos (n.); oligoceno (n.); oligodendrocito (n.); Oligoquetos (n.); ooblasto (n.); oocito (n.); Opistobranquios (n.); ornitorrinco (n.); Ortópteros (n.); osteoblasto (n.); osteocito (n.); osteolito (n.); osteótomo (n.); ovocito (n.); oxiuro (n.); paleoceno (n.); paleoencéfalo (n.); paquiteno (n.); parápodo (n.); paraprocto (n.); paratipo (n.); Parazoos (n.); Paurópodos (n.); Pelecípodos (n.); perianto, periantio (n.); periblasto (n.); pericarion (n.); Perisodáctilos (n.); pigóstilo (n.); pitecántropo (n.); plasmocito (n.); Platelmintos (n.); Plecópteros (n.); pleistoceno (n.); plesímetro (n.); plesiosauro (n.); plioceno (n.); podocito (n.); poiquilocito (n.); porosímetro (n.); proembrión (n.); prófago (n.); pronefros (n.); prosencéfalo (n.); Prosobranquios (n.); protalo (n.); protoblasto (n.); Protofitas (n.); Protóstomos (n.); Protozoos (n.); proturo (n.); psicofármaco (n.); psicótropo (n.); Pteridofitas (n.); Pterosaurios (n.); quelícero (n.); Quetognatos (n.); Quilognatos (n.); Quilópodos (n.); quirófano (n.); Quirópteros (n.); rabdópodo (n.); raquiópago (n.); raquítomo (n.); rinocaulo (n.); rinóforo (n.); Rizópodos (n.); Rodofitas (n.); saprobio (n.); sarcotomo (n.); seudópodo (n.); sialagogo (n.); sialolito (n.); siderocito (n.); Sifonápteros (n.); sinangio (n.); solenocito (n.); sorocarpo (n.); subtálamo (n.); Talofitas (n.); telencéfalo (n.); Teleósteos (n.); telodendro (n.); telómero (n.); termofito (n.); termómetro (n.); tetrasporofito (n.); Tisanuros (n.); Tricópteros (n.); trocófora (n.); trofoblasto (n.); trofocito (n.); trombocito (n.); Urodelos (n.); urogonfo (n.); urolito (n.); urópodo (n.); urósteon (n.); xerofita (n.); xilocarpo (n.); zigoteno (n.);

Sufijo en interior: fibromiositis (n.); glaucosuria (n.); miosina (n.); nefrona (n.); neurona (n.); sicono (n.); tropomiosina (n.); zoospora (n.); zootaxia (n.); zootomía (n.); zooxantela (n.).

 

‑al‑on

Sufijo en interior:

tialismo (a.)

sialagogo (n.); sialolito (n.); sialorrea (n.); tialina (n.).

 

‑an‑on

órgano (a.)

plátano (a. y n.s.)

Sufijo en interior: fotoorganotrófico, ca (n.); microorganismo (n.); organogenia, organogénesis (n.); organoléptico, ca (n.); organometálico, ca (n.); orgánulo (n.).

 

‑l‑os 

diaquilón (a.); quilo (a.)

campilótropo, pa (n.); quilomicrón (n.)

 

‑m‑os  

crisantemo (a.); dídimo (a.); epidídimo (a.); quimo (a.); trismo (a.)

nistagmo (a. n.s.)

peridídimo (n.).

Sufijo en interior: cacoquimia (a.); esfigmógrafo (n.); esfigmomanómetro (n.); esfigmómetro (n.)

 

‑sm‑os

espasmo (a.); orgasmo (a.); tenesmo (a.)

blefarospasmo (n.); girospasmo (n.); peridesmo (n.); plasmodesmo (n.).

Sufijo en interior: espasmódico, ca (a.); desmoide (n.); desmoma (n.); desmopatía (n.); desmoplasia (n.); desmosis (n.); desmosoma (n.); endosmosis (n.); exosmosis (n.); osmosis, ósmosis (n.); quimiosmosis (n.)

 

‑kh‑os

estómago (a.)

 

‑īl‑os

estróbilo (a. n.s.).

 

‑ai‑on

Es un sufijo compuesto que se asocia normalmente a sustantivos acabados en ‑ā para hacer adjetivos o sustantivos.

peritoneo (a.) glúteo (n.); pereion (n.)

Sufijo en interior: pereiópodo (n.).

 

‑i‑on 

Este mismo sufijo se usó para hacer diminutivos (véase el listado de sufijos con valor semántico).

acromion (a.); bronquio (a.); cauterio (a.); cráneo (a.); ectropion (a.); epigastrio (a.); glaucio (a.); hemisferio (a.); hipocondrio (a.); holoturia (a.); meconio (a.); mesenterio (a.); pericarpio (a.); pericráneo (a.)

esplenio (a. n.s.); estadio (a. n.s.)

nosocomio (m.)

adelobranquio (n.), androceo (n.); bronquiectasia (n.); criocauterio (n.); dinoterio (n.); Elasmobranquios (n.); endocarpio (n.); entropion (n.); epicráneo (n.); epilimnion (n.); estequiología (n.); estequiometría (n.); Euterios (n.); exocarpio (n.); hipolimnion (n.); histiocito (n.); Lamelibranquios (n.); Lofobranquios (n.); megaterio (n.); mesocarpio (n.); mesogastrio (n.); metalimnion (n.); Opistobranquios (n.); opistocráneo (n.); paleoterio (n.); Prosobranquios (n.); Prototerios (n.); sarcocarpio (n.).

Sufijo en interior: branquiómero (n.); branquiosteguito (n.);

En plural este sufijo es en gr. ‑ia ‑ιᾰ pero se interpretaron muchas veces como singulares:

branquia (a.);

 

‑d‑on

cotiledón (a. n.s.); dicotiledón (n.); monocotiledón (n.).

 

‑n‑on

esternón (a.)

Sufijo en interior: esternocleidomastoideo (n.).

 

‑a

Sufijo de neutros plurales griegos (con sg. ‑on) interpretados como femeninos en español.

pleura (a. n.s.); endopleura (n.); esplancnopleura (n.); somatopleura (n.).

 

2.2 Sufijos de masculinos de la 1ª declinación

 

‑d‑i‑ās

hipospadias (a.); epispadias (n.).

 

 

2.3 Sufijos masculinos de la 3ª declinación

 

‑ēs/‑ēt‑

herpes (a. y n.s.)

 

‑ōn

diacodión (a.); axón (a. n.s.); clon (a. n.s.); diaxon (n.).

Sufijo en interior: agonía (a.); agonista (a. n.s.); axonotmesis (n.); monoclonal (n.)

 

2.4 Otros sufijos de la 3ª declinación

 

‑tax

mástax (a. n.s.).

 

‑yx/‑ygo‑

pterigoides (a. n.s.); Apterigiformes (n.); arqueopterix (n.); Endopterigotos (n.); Exopterigotos (n.); Pterigotos (n.)

 

‑s

Es el sufijo de formación del nominativo singular.

tórax (a.); clímax (a. n.s.); ántrax (a. y n.s.); cefalotórax (n.); eosina (n.); eosinofilia (n.); eosinófilo (n.); espermatofílax (n.); hemotórax (n.); hidrotórax (n.); ictiornis (n.); mesotórax (n.); metatórax (n.); neumotórax (n.); piohemotórax (n.); protórax (n.).

 

‑es

Es el sufijo de plural de sustantivos. Las formas ‑miceto proceden de un plural griego.

acores (a. n.s.); actinomiceto (n.); Amastigomicetos (n.); Ascomicetos (n.); Esquizomicetos (n.); Ficomicetos (n.); Gasteromicetos (n.); hemiascomiceto (n.); Mastigomicetos (n.); Quitridiomicetos (n.); Zigomicetos (n.).

 

3.1 Sustantivos neutros de la 3ª declinación

 

‑ma/‑mat‑/mato‑/‑mo‑/‑m‑

Cuando se usa con lexemas verbales significa resultado de la acción, por ejemplo edema ‘hinchazón’ es el resultado de la acción del verbo oidéō ‘hincharse’, este es el empleo más característico y mayoritario. Con todo hay que precisar que otra veces no indica exactamente resultado sino objeto relacionado con una acción, es el caso de spérma ‘semilla’, en relación con speírō ‘sembrar’; en otros casos se emplea para formar sustantivos neutros que no tienen origen verbal conocido, así haîma ‘sangre’, stóma ‘boca’, sôma ‘cuerpo’. Las variantes formales se deben o a la declinación, dado que el genitivo sg. de de estas palabra acaba en ‑matos, o por usarse en combinación con la vocal temática ‑o‑. El uso del sufijo en plasma (a. n.s.) y todos sus derivados es anómalo puesto que no indica resultado de la acción, se debe a una recreación moderna del término desafortunada. Sin embargo los sufijos en ‑ō‑ma (estudiados entre los sufijos con valor semántico) tienen el valor propio de resultado de la acción o proceso verbal.

aneurisma (a.); apócema (a.); aroma (a.); ástomo, ma (a.); cataplasma (a.); cauma (a.); diafragma (a.); diagrama (a.); eccema, eczema (a.); edema (a.); empiema (a.); enema 1 (a.); enema 2 (a.); enfisema (a.); epítema (a.); eritema (a.); esperma (a.); estigma (a.); exantema (a.); flema (a.); gramo (a.); hifema, hipema (a.); pócima (a.); reúma, reuma (a.); síntoma (a.); teorema (a.);

acoasma o acousma (a. n.s.); asma (a. n.s.); blastema (a. n.s.); coloboma (a. n.s.); diastema (a. n.s.); epéndima (a. n.s.); epiblema (a. n.s.); escotoma (a. n.s.); estoma (a. n.s.); estroma (a. n.s.); parénquima (a. n.s.); plasma (a. n.s.); tagma (a. n.s.); xeroderma (a. n.s.)

quiasma (a. y n.s.); trauma (a. y n.s.)

acrosoma (n.); anquilostoma (n.); audiograma (n.); autosoma (n.); axolema (n.); axonema (n.); barotrauma (n.); blastodermo (n.); cardiograma (n.); carioplasma (n.); caulonema (n.); cenénquima (n.); centrosoma (n.); citoplasma (n.); citostoma (n.); cladograma (n.); cloasma (n.); clorosoma (n.); colénquima (n.); condriosoma (n.); dendrograma (n.); desmosoma (n.); deutoplasma (n.); dictiosoma (n.); diplosoma (n.); ecosistema (n.); ectodermo (n.); ectoplasma (n.); ectosoma (n.); electrocardiograma (n.); electroencefalograma (n.); electromiograma (n.); encefalofima (n.); endodermo (n.); endomesodermo (n.); endoplasma (n.); endosoma (n.); episoma (n.); esclerénquima (n.); espirema (n.); estereoplasma (n.); eumeristemo (n.); fagosoma (n.); feocromo (n.); filograma (n.); fitocromo (n.); floema (n.); glandilema (n.); hectogramo (n.); hialoplasma (n.); idiosoma (n.); kilogramo (n.); leptonema (n.); liposoma (n.); lisosoma (n.); magnetosoma (n.); mastigonema (n.); meristemo (n.); mesénquima (n.); mesodermo (n.); mesosoma (n.); metaplasma (n.); microsoma (n.); miolema (n.); mionema (n.); mitoplasma (n.); mixedema (n.); monosoma (n.); monospermo (n.); Monotremas (n.); nanogramo (n.); neumostoma (n.); neurilema (n.); neurograma (n.); ooplasma (n.); opistosoma (n.); optograma (n.); paquinema (n.); paraplasma (n.); periplasma (n.); peristoma (n.); peroxisoma (n.); plasmalema (n.); plasmodesmo (n.); proangiosperma (n.); progimnosperma (n.); prosénquima (n.); protodermo (n.); protofloema (n.); protonema (n.); protoplasma (n.); rabdoma (n.); ribosoma (n.); sarcolema (n.); sarcoplasma (n.); teobroma (n.); Tripanosomas (n.); xantelasma (n.); xilema (n.).

Sufijo en interior: anastomosis (a.); anemia (a.); Dermápteros (a.); docimasia (a.); epidermis (a.); equimosis (a.); estómago (a.); flegmasía (a.); flemático, ca (a.); hematosis (a.); hemorragia (a.); hemorroide (a.); hemostático (a.); paquidermia (a.); polícromo, ma (a.); reumático, ca (a.); reumatismo (a.); somático, ca (a.); traumatismo (a.)

monocromo, ma (a. n.s.); Nematodos (a. n.s.); Ostracodermos (a. n.s.); panespermia (a. n.s.); Paquidermos (a. n.s.); polispermia (a. n.s.); Trematodos (a. n.s.)

gimnospermo, ma (a. y n.s.)

acelomado, da (n.); acrodermatitis (n.); acromatopsia (n.); acromaturia (n.); agamospermia (n.); alcoholemia (n.); anetodermia (n.); anfístomo, ma (n.); angiospermo, ma (n.); anoxemia (n.); aromatoterapia (n.); astigmatismo (n.); autohemólisis (n.); azoemia (n.); azoospermia (n.); bacteriemia (n.); biocromo (n.); bioquímica (n.); blefarodermatitis (n.); bromatología (n.); bromatoterapia (n.); carotenemia (n.); carpospermo (n.); casmodia (n.); cianodermia (n.); Ciclóstomos (n.); cigomático, ca (n.); cistoproctostomía (n.); citocromo (n.); climatoterapia (n.); cloranemia (n.); cofemia (n.); colemia (n.); colostomía (n.); cromafín (n.); cromatina (n.); cromatóforo, ra (n.); cromatografía (n.); cromatosoma (n.); cromo (n.); cromocentro (n.); cromogénico, ca (n.); cromómero (n.); cromoplasto (n.); cromoproteína (n.); cromosoma (n.); dermalgia (n.); dermatitis (n.); dermatoautoplastia (n.); dermatoesqueleto (n.); dermatofito (n.); dermatoide (n.); dermatología (n.); dermatomicosis (n.); dermatomo (n.); dermatosis (n.); dermatozoo (n.); dermis (n.); dermoflebitis (n.); deuteróstomo, ma (n.); discromatopsia (n.); dislipemia (n.); duodenostomía (n.); endodermis (n.); endospermo (n.); Equinodermos (n.); eritremia (n.); eritrocitemia (n.); eritrodermia (n.); esclerodermia (n.); espermafito, ta (n.); espermateca (n.); espermátida (n.); espermatocito (n.); espermatofílax (n.); espermatóforo (n.); espermatogénesis (n.); espermatogonio (n.); espermatorrea (n.); espermatozoide (n.); espermograma (n.); Estilomatóforos (n.); estomatitis (n.); estomatología (n.); estromatolito (n.); eucromatina (n.); faringotremia (n.); fasmidio (n.); Fasmidios (n.); feocromoblasto (n.); feocromocito (n.); feocromocitoma (n.); fotocromático, ca (n.); fragmoplasto (n.); galactosemia (n.); glucemia (n.); Gnatostomados (n.); hemacrosis (n.); hemangioma (n.); hematemesis (n.); hematermo, ma (n.); hematíe (n.); hematina (n.); hematoblasto (n.); hematocele (n.); hematocolpos (n.); hematocrito (n.); hematófago, ga (n.); hematología (n.); hematoma (n.); hematopoyesis (n.); hematoquecia (n.); hematoxilina (n.); hematozoo, hematozoario (n.); hematuria (n.); hemocatéresis (n.); hemocianina (n.); hemocitómetro (n.); hemocromatosis (n.); hemocultivo (n.); hemodiálisis (n.); hemodinámica (n.); hemofilia (n.); hemoglobina (n.); hemograma (n.); hemolisina (n.); hemólisis (n.); hemopatía, hematopatía (n.); hemoptisis (n.); hemosiderosis (n.); hemostasia (n.); hemotórax (n.); heterocromatina (n.); heterocromía (n.); higrostomía (n.); hipercalcemia (n.); hipercolesterolemia (n.); hipercromasia (n.); hiperemia (n.); hiperglucemia (n.); hiperlipemia, hiperlipidemia (n.); hipodérmico, ca (n.); hipodermis (n.); hipoglucemia (n.); hiponatremia (n.); isquemia (n.); leptosómico, ca (n.); leucemia (n.); leucocitemia (n.); leucodermia (n.); linfodermia (n.); lipemia (n.); macrosomía (n.); Menispermáceas (n.); microsomía (n.); miohematina (n.); monodérmico, ca (n.); monostromático, ca (n.); nefrostomía (n.); nematecio (n.); Nematelmintos (n.); Nematóceros (n.); nematocisto (n.); nematomorfo, fa (n.); nematosfera (n.); neumatodo (n.); neumatóforo (n.); neumostoma (n.); neumotórax (n.); ocrodermia (n.); oligoastenoespermia (n.); oligocitemia (n.); oligospermia (n.); omateo (n.); omatidio (n.); ortocromático, ca (n.); ozostomía (n.); paquiemia (n.); peridermis (n.); perihemal (n.); picnemia (n.); piohemotórax (n.); plasmalema (n.); plásmido (n.); plasmocito (n.);

plasmodesmo (n.); Plasmodium malariae (n.); plasmogamia (n.); plasmolisis (n.); plecténquima (n.); poiquilodermia (n.); policitemia (n.); polioplasma (n.); postraumático, ca (n.); Protóstomos (n.); psicosomático, ca (n.); rizodermis (n.); sapremia (n.); septicemia (n.); seudoplasmodio (n.); sideremia (n.); sinaptonémico, complejo (n.); somatogamia (n.); somatopleura (n.); somatotropina (n.); talasemia (n.); traumatología (n.); trisomía (n.); uremia (n.); viremia (n.); xantodermia (n.); xerostomía (n.).

 

4. Sufijos para formar adjetivos

 

4.1 Adjetivos de tres terminaciones (distinta forma para masculino, femenino y neutro) de la 2ª (masculino y neutro) y 1ª declinación (femenino)

 

‑os/‑ē/‑on

acéfalo, la (a.); afrodisiaco, ca (a.); antiparalelo, la (a.); braquicéfalo, la (a.); efímero, ra (a.); hipocondríaco, ca (a.); hipogloso (a.); acidófilo, la (n.); alcalófilo, la (n.); alelo (n.); anafrodisiaco, ca (n.); anemófilo, la (n.); barófilo, la (n.); basófilo, la (n.); ceratogloso (n.); cianoficófilo, la (n.); cianófilo, la (n.); diconte o diconto (n.); entomófilo, la (n.); euricéfalo, la (n.); eurixerófilo, la (n.); halófilo, la (n.); heliófilo, la (n.); hemicéfalo, la (n.); hidrófilo, la (n.); higrófilo, la (n.); hipertermófilo, la (n.); iatrogénico, ca (n.); isoconto, ta (n.); Lepidópteros (n.); limnófilo, la (n.); liófilo, la (n.); lipófilo, la (n.); mesocéfalo, la (n.); mesófilo, la (n.); microaerófilo, la (n.); milogloso (n.); nanocéfalo, la (n.); neutrófilo, la (n.); ornitocoprófilo, la (n.); ortocéfalo, la (n.); pirófilo, la (n.); pleurocárpico, ca o pleurocarpo, pa (n.); psicrófilo, la (n.); reófilo, la (n.); termitófilo, la (n.); termófilo, la (n.).

 

‑ai‑os/‑ē/‑on

cefalea (a); epigeo, a (a.); hipogeo, a (a.)

Sufijo en interior: Arqueobacterias (n.); Arqueocetos (n.); arqueocito (n.); arqueopterix (n.)

 

‑in‑os/‑ē/‑on 

higiene (a.); triquina (a. n.s.)

 

‑ik‑os/‑ē/‑on

Este sufijo fue desde la antigüedad un procedimiento característico para hacer adjetivos en lenguaje científico y sigue siéndolo en la actualidad.

acrocárpico, ca, pa (a.); analéptico, ca (a.); béquico, ca (a.); catártico, ca (a.); ciática (a.); clínico, ca (a.); cosmético (a.); crítico, ca (a.); crónico, ca (a.); diacrítico, ca (a.); diaforético, ca (a.); diagnóstico (a.); dicrótico, pulso (a.); diurético, ca (a.); drástico, ca (a.); emético, ca (a.); entérico, ca (a.); epispástico (a.); escarótico (a.); espasmódico, ca (a.); espástico, ca (a.); esplénico, ca (a.); estíptico, ca (a.); flemático, ca (a.); hemostático (a.); hepático, ca (a.); hipnótico (a.); histérico, ca (a.); ictericia (a.); ictérico, ca (a.); mirística (a.); narcótico, ca (a.); nefrítico, ca (a.); neumónico, ca (a.); oftálmico, ca (a.); patognomónico, ca (a.); peristáltico, ca (a.); pronóstico (a.); quirúrgico, ca (a.); reumático, ca (a.); sarcótico (a.); sardónica, risa (a.); séptico, ca (a.); somático, ca (a.); tópico (a.); torácico, ca (a.); tóxico, ca (a.); trófico, ca (a.)

catolicón (a. n.s.); cíclico, ca (a. n.s.); pelágico, ca (a. n.s.); policárpico, ca (a. n.s.); tónico, ca (a. n.s.)

profiláctico, ca (a. y n.s.)

diacatolicón (m.); esclerótica (m.); gástrico, ca (m.); intoxicación (m.)

cístico, conducto (n); abiótico, ca (n.); acíclico, ca (n.); acrocéntrico, ca (n.); actinomórfo, fa o actinomórfico, ca (n.); adrenérgico, ca (n.); afótica, región (n.); agástrico, ca (n.); alifático, ca (n.); alopátrico, ca (n.); alostérico, ca (n.); amniótico, ca (n.); anacrótico, pulso (n.); analgésico, ca (n.); anfifloico, ca (n.); anfipático, ca (n.); anfitélico, ca (n.); angiocardiocinético, ca (n.); angiotónico, ca (n.); anoxibiótico, ca (n.); ansiolítico, ca (n.); antibiótico (n.); antiblástico, ca (n.); antiemético, ca (n.); antiflogístico, ca (n.); antihelmíntico, ca (n.); antilitiásico, ca (n.); antipirético, ca (n.); antiséptico, ca (n.); antitérmico, ca (n.); auxotrófico, ca (n.); bacteriostático, ca (n.); batipelágico, ca (n.); bentónico, ca (n.); bioelectricidad (n.); braquiocefálico, ca (n.); caotrópico (n.); cardiotónico, ca (n.); caulocárpico, ca (n.); cenopsíquico, ca (n.); centrolecítico (n.); cetónico, ca (n.); cianótico, ca (n.); cigomático, ca (n.); citodiagnóstico (n.); citotóxico (n.); colerético (n.); colicina (n.); colinérgico, ca (n.); criptobiótico, ca (n.); cromogénico, ca (n.); cronotrópico, ca (n.); delomórfico, ca (n.); diasquístico (n.); diblástico, ca (n.); disgónico, ca (n.); ecbólico (n.); eisódico, ca (n.); endémico, ca (n.); endergónico, ca (n.); endobiótico, ca (n.); enteronéfrico, ca (n.); entogástrico, ca (n.); entomocórico, ca (n.); epipelágico, ca (n.); espasticidad (n.); estenobéntico, ca (n.); estenofótico, ca (n.); estenohígrico, ca (n.); eucrático, ca (n.); eufótico, ca (n.); exergónico, ca (n.); exotérmico, ca (n.); fanerozoico, ca (n.); faringotimpánico (n.); fotocromático, ca (n.); fotoorganotrófico, ca (n.); fotoquímico, ca (n.); fototoxicidad (n.); fungistático, ca (n.); gonocórico, ca (n.); hapántico, ca (n.); hermatípico, ca (n.); heterotálico, ‑a (n.); hidrodinámico, ca (n.); hidroponía (n.); higromórfico, ca (n.); hipertónico, ca (n.); hipocinético, ca (n.); hipodérmico, ca (n.); holoblástico, ca (n.); holofítico, ca (n.); holostílico ‑a (n.); holozoico, ca (n.); homoblástico, ca (n.); iatrogénico, ca (n.); inotrópico, ca (n.); isobárico, ca (n.); isoeléctrico, ca (n.); isotónico, ca (n.); leptopiélico, ca (n.); leptosómico, ca (n.); lipotrófico, ca (n.); macroscópico, ca (n.); meroblástico, ca (n.); merosténico, ca (n.); mesozoico (n.); metacéntrico, ca (n.); metasténico, ca (n.); microscópico, ca (n.); miotático, ca (n.); monocíclico, ca (n.); monocigótico, ca (n.); monodérmico, ca (n.); monofilético, ca (n.); monostromático, ca (n.); monotético, ca (n.); monotrófico, ca (n.); nástico, movimiento (n.); nefrotóxico, ca (n.); nerítico, ca (n.); neumogástrico, nervio (n.); neuroléptico, ca (n.); neurotrópico, ca (n.); nictántico, ca (n.); organoléptico, ca (n.); organometálico, ca (n.); ortocromático, ca (n.); ortostático, ca (n.); oxitócico, ca (n.); paleozoico (n.); pantrópico, ca (n.); paranéfrico, ca (n.); parasimpático (n.); pícnico, ca (n.); pleiotrópico, ca (n.); pleurocárpico, ca o pleurocarpo, pa (n.); poiquilohídrico, ca (n.); polifilético, ca (n.); polioclástico, ca (n.); poliquístico, ca (n.); postraumático, ca (n.); protodiastólico, ca (n.); psicodisléptico (n.); psicosomático, ca (n.); ribonucleico, ácido (n.); saprozoico, ca (n.); septicemia (n.); sifonocládico, ca (n.); simpático (n.); simpátrico, ca (n.); sinaptonémico, complejo (n.); telocéntrico, ca (n.); tetragínico, na (n.); toxicogénico, ca (n.); toxicología (n.); toxicomanía (n.); transgénico, ca (n.); triblástico, ca (n.); triploblástico, ca (n.); ureotélico, ca (n.); úrico, ca (n.); uricotélico, ca (n.); venotónico (n.); xenobiótico (n.); yodofílico, ca (n.); zonolimnético, ca (n.).

 

‑ak‑os/‑ē/‑on

Todos los términos son adjetivos o proceden de tales, es una variante del sufijo adjetival más típico del griego ‑ikos.

afrodisiaco, ca (a.); cardíaco, ca (a.); celíaca (a.); celíaco, ca (a.); hipocondríaco, ca (a.); triaca, teriaca, atríaca (a.)

anafrodisiaco, ca (n.).

 

‑al‑os/‑ē/‑on

anómalo, la (a.)

 

‑men‑ os/‑ē/‑on

Es un sufijo para formar participios verbales.

estiómeno (a.); fenómeno (a.).

 

‑in‑os/‑ē/‑on

cristalino (a.)

Sufijo en interior: hialinosis (n.). 

 

4.2 Adjetivos de tres terminaciones con masculino y neutro de la 3ª declinación

 

‑ys/‑y

Sufijo en interior: batial (n.); baticardia (n.); batimetría (n.); campilótropo, pa (n.); telitoquia (n.).

 

4.3 Adjetivos de dos terminaciones (la misma forma para masculino y femenino y otra parcialmente distinta para neutro) de la 2ª declinación

 

‑os/‑on

Incluimos en esta categoría términos modernos que en español distinguen entre masculino y femenino (cosa que no ocurría con este sufijo en griego) siempre que se haya estimado que están formado sobre el modelo de adjetivos griegos que usan este sufijo.

acarpo, pa (a.); áfilo, la (a.); amorfo, fa (a.); anádromo, ma (a.); andrógino, na (a.); anfibio, bia (a.); anodino, na (a.); antropófago, ga (a.); antropomorfo, fa (a.); áptero, ra (a.); ástomo, ma (a.); carpófago, ga (a.); colagogo, ga (a.); dífilo, la (a.); dimorfo, fa (a.); heteromorfo, fa (a.); hexápodo, da (a.); ictiófago, ga (a.); macrocéfalo, la (a.); macróptero, ra (a.); monófilo, la (a.); necrófago, ga (a.); paralelo, la (a.); parásito, ta (a.); pentadáctilo, la (a.); polícromo, ma (a.); polimorfo, fa (a.); rizófago, ga (a.); sarcófago, ga (a.); tetradáctilo, la (a.); tetrápodo, da (a.); ulotrico, ca (a.); xilófago, ga (a.)

euricoro, ra (a. n.s.); galactóforo, ra (a. n.s.); ginandro, dra (a. n.s.); homólogo, ga (a. n.s.); monocromo, ma (a. n.s.); monófago, ga (a. n.s.); polístico, ca (a. n.s.)

ápodo, da (a. y n.s.); gimnocarpo, ca (a. y n.s.); gimnospermo, ma (a. y n.s.); hermafrodita (a. y n.s.)

acantocarpo (n.); acleido, da (n.); acróginos (n.); adelobranquio (n.); adenóforo, ra (n.); aerobio (n.); afaníptero, ra (n.); anaerobio, bia (n.); anátropo, pa (n.); anemógamo, ma (n.); anficarpo, pa (n.); anfígamo, ma (n.); anfístomo, ma (n.); anfítrico, ca (n.); anfítrofo, fa (n.); angiocarpo, pa (n.); angiospermo, ma (n.); antófago, ga (n.); antropocoro, ra (n.); anuro, ra (n.); artiodáctilo, la (n.); autótrofo, fa (n.); braquícero, ra (n.); braquíptero, ra (n.); braquiuro (n.); briofito, ta (n.); campilótropo, pa (n.); catarrino, catirrino (n.); criófito, ta (n.); criptofito, ta (n.); cromatóforo, ra (n.); dasífilo, la (n.); deuteróstomo, ma (n.); diandro, dra (n.); dificerco, ca (n.); dioico, ca (n.); dipneo, a (n.); dolicocéfalo, la (n.); ectotermo, ma o ectotérmico, ca (n.); endófago, ga (n.); endófilo, la (n.); entomófago, ga (n.); epigino, na (n.); esclerófilo, la (n.); espermafito, ta (n.); estenoico, ca (n.); eurífago, ga (n.); eurioico, ca (n.); euritermo, ma (n.); eurítopo, pa (n.); exorrizo, za (n.); fanerófito, ta (n.); filófago, ga (n.); fitófago, ga (n.); fotoautótrofo, fa (n.); fotolitótrofo, fa (n.); fotótrofo, fa (n.); galactagogo, ga (n.); galactófago, ga (n.); ginandromorfo, fa (n.); halóxeno, na (n.); hematermo,